قشر مخ مرکز فرایندهای عالی ذهن، محل ثبت احساسها، اعمال ارادی، تصمیمگیری و تدوین نقشه است. مغز انسان از تعداد زیادی سلول عصبی به نام نورون تشکیل یافته است. نورونها در سراسر بدن وجود دارند. ارتباط بین قسمتهای مختلف مغز، و نیز ارتباط بین مغز و سایر قسمتهای بدن از مسیر این سلولهای عصبی و توسط پیام عصبی صورت میگیرد.
در واقع مغز از طریق این سلولها، پیامهای مختلفی (پیام عصبی) را به قسمتهای مختلف بدن فرستاده و پیامهایی نیز دریافت میکند. ماهیت این پیام عصبی در داخل یک سلول به صورت جریان الکتریکی (پتانسیل عمل) و در بین دو سلول به صورت نقل و انتقالات شیمیایی (نوروترنسمیتر) است. فعالیت الکتریکی نورونها در سطح جمجمه سبب شکلدهی فعالیت الکتریکی مغز با عنوان امواج مغزی میشود.
امواج مغزی انواع و کارکردهای متفاوتی دارند و برحسب فرکانس به انواع مختلف تقسیم میشوند (امواج سریعتر دارای فرکانس بیشتر، و امواج آهسته دارای فرکانس کمتر هستند). همه این امواج در تمام اوقات وجود دارند اما در شرایط مختلف کارکردی، غلبه با موج خاصی است.
امواج مختلف مغزی و کارکردهای آنها عبارتند از : موج دلتا، موج تتا، موج آلفا، موج SMR، موج بتا و گاما.
دلتا (۴-۱ هرتز): دلتا آهستهترین موج مغزی است و در طی خواب عمیق (بدون رویا) غلبه دارد و برای ترشح هورمون رشد و ترمیم بافتهای بدن مفید است.
تتا (۸-۴ هرتز): یادگیری عالی، احساس سکون و آرامش، پذیرندگی زیاد، برنامهریزی مجدد ذهن، خیالپردازی، تفکر بدون خودسانسوری و خلاقانه، فراخوانی خاطرات ناراحت کننده و رنجآور ذخیره شده در حافظه، کارکردهای موج تتا هستند.
آلفا ( ۱۲-۸ هرتز ): هنگامیکه آرام هستید و پردازش اطلاعات ذهنی زیادی ندارید، هنگامی که چشمان خود را میبندید، مغز شما امواج آلفای زیادی به ویژه در ناحیه پسسری تولید میکند. همچنین هنگام تفریح و لذت بردن از محیط اطراف، غلبه با موج آلفاست. امواج آلفا در زمان و شکل مناسب سبب دستیابی به عملکرد بهینه، کاهش اضطراب، تقویت سیستم ایمنی، تفکر مثبت، یکپارچگی ذهن و بدن، شهود، درون اندیشی، تعادل هیجانی، احساس سرخوشی، آگاهی درونی و افزایش ترشح سروتونین میشود.
ریتم حسی – حرکتی ( ۱۶-12هرتز): امواج SMR باعث استحکام بخشیدن به ذهن و بدن، پردازش و تمرکز، ایجاد هماهنگی بین محیط و فرد، کمک به، خواب رفتن و تنظیم حرکات بدن میشود.
بتا (۳۲-۱۳ هرتز): کنشهای پیچیده ذهنی(مثل سخن گفتن، بحث کردن و…)، تفکرانتزاعی فوق العاده، هشیاری، تمرکز، پایداری هیجانی، محاسبات ریاضی، و افزایش متابولیسم با غلبه موج بتا در مغز بروز میکند.
گاما (۴۲-۳۸ هرتز ): موج گاما، سازمان دهنده مغز و هماهنگ کننده و یکپارچه کننده اطلاعات از قسمتهای مختلف بدن است. غلبه این موج با حافظه خوب، سرعت انتقال زیاد اطلاعات، پردازش سطوح بالای اطلاعات و یادگیری مسائل پیچیده همراه است.
منبع : مبانی نوروفیدبک / جان ام دموس / ترجمه داوود آذرنگی و مهدیه رحمانیان / نشر دانژه
🌿 اگر ذهنتان درگیر است، تنها نیستید
بسیاری از افراد در بخشهایی از زندگی خود با اضطراب، فشارهای روانی یا احساس سردرگمی روبرو میشوند. در چنین شرایطی، گفتوگو با یک درمانگر، میتواند کمک کند تا ذهن آرامتر و مسیر زندگی روشنتر شود. اگر احساس میکنید به همراهی و حمایت نیاز دارید، میتوانید برای مشاوره حضوری یا آنلاین پیام دهید.