روابط خصوصی در دنیای مجازی فارسی‌زبان

نسل تازه، ادبیات تازه، قواعد تازه

تغییرات برق​آسا و شگرف سیاسی و اجتماعی در ایران چشم و گوش نسل جدید را به روی مفاهیم تازه​ای گشود. این نسل در دنیای مجازی نشان می​دهد که همچون نسل پیش از خود بین ارزش​های موروثی و مفاهیم جدید سرگردان نیست. نسل کنونی نه تنها تصاویر پارتی خود را با دوستان در میان می​گذارد، بلکه برهنگی خاصی هم در گفتار دارد.

نسل جدید راحت​تر در مورد نیازهای جنسی خود صحبت می​کند. حتی گفت‌وگوهای معمول درباره خانواده، تحصیل یا احساسات هم آمیخته به اصطلاحات و ناسزاهای جنسی هستند. گویی این کاربران با تمام وجود فریاد می‌زنند: “سکس حق من است”.

در این میان، لحن برهنه دختران در بیان آزادانه نیازهای بدنی و تجربیات جنسی‌شان، تغییر باورهای اجتماعی نسل یادشده را آشکارتر می​کند. آنچه به روشنی قابل درک است، رنگ​باختن پیش​داوری​ها، دست​کم در ظاهر است. دختری که از زنانگی خود می​نویسد یا پای روابط خود را به دنیای مجازی باز می‌کند، حداقل در توییت​ها یا کامنت​های عمومی، کمتر به “فساد” و “هرزگی” متهم می‌شود. گویی توافق نانوشته​ای در میان است که آزادی​های فردی در حوزه جنسی را رفته​رفته به رسمیت می​شناسد. توافقی که بر اساس آن توهین به طرف مقابل یا اظهارنظر خارج از عرف در حوزه مسائل خصوصی “بی​فرهنگی” تلقی می​شود. 

همزمان واژه​ها و ترکیب​هایی به ادبیات فضای مجازی فارسی​زبان راه یافته​اند که البته به سبک معمول دنیای “زیرزمینی” در ایران نه در تریبون​های رسمی سخنی از آنها به میان می​آید و نه معادل فارسی برای آنها ساخته شده است. این مفاهیم، خواسته یا ناخواسته، شکاف ژرف بین نسل جدید کاربران با اطرافیان محافظه​کار یا بلاتکلیف آنان (نسلی که بین ارزش​های موروثی و جاری معلق است) را به رخ می​کشد. محافظه​کارانی که همچون همیشه ترجیح می​دهند این بخش از جامعه را با چوب “بی​اخلاقی” و “بی​احترامی به ارزش​ها” برانند و زیر حجاب مذهب و سنت پنهانش کنند.

برهنگی رفتار و “انقلاب جنسی”

تغییرات برشمرده برشی کوچک از رفتار اینترنتی کاربران ایرانی تنها در یک حوزه است: حوزه روابط خصوصی و جنسی. در این میان تمایل به پنهان​کردن سن، جنسیت، شغل و موقعیت اجتماعی را هم نباید از نظر دور داشت. علاوه بر این، با وجود این​که مجموعه رفتار یادشده به کاربران شهرهای خاص محدود نمی​شود و در میان آنان کاربران فراوانی از شهرهای کوچک یا مذهبی هم حضور دارند، نمی​توان قاطعانه ادعا کرد که تغییرات به هر گوشه و کنار جامعه خارج از اینترنت ایران هم نفوذ کرده​اند.

گذشته از این​ها، منش کاربران نسل جدید در دنیای مجازی هم خالی از تضاد نیست.

در مجموع رفتار و گفتار کاربران دنیای مجازی فارسی​زبان، صرف نظر از جنس و سن آنان، به مراتب بی​پرواتر شده است. این بی​پروایی خواسته یا ناخواسته به دنیای واقعی هم سرک می​کشد، حتی اگر فراگیر نباشد. برخی از گردشگران خارجی ادعا می​کنند در مهمانی​هایی در ایران بوده​اند که سکس دسته​جمعی و روابط جنسی آزاد، بخشی از آنها بوده است. با وجود این، سخن​گفتن از “انقلاب جنسی” در جامعه ایران، به آن مفهومی که واژه “انقلاب” در ذهن تداعی می​کند، ادعای جسورانه​ای است.

• نویسنده: پارسا بیات
• منبع: دویچه وله فارسی