دونالد وینیکات
دونالد وودز وینیکات (Donald Woods Winnicott) در سال ۱۸۹۶ در پلیموث(Plymouth) انگلستان به دنیا آمد و تا سال ۱۹۷۱ زندگی کرد. او یکی از چهرههای برجسته روانکاوی کودک و روانشناسی رشد بود که با تلفیق تجربیات پزشکی و روانکاوی، نظریههای نوینی درباره رشد عاطفی و روانی کودک ارائه کرد.
وینیکات در خانوادهای تحصیلکرده بزرگ شد. دوران کودکی او تحت تأثیر توجه والدین و محیط خانوادگی شکل گرفت و همین تجربه بعدها در شکلگیری نگرش او به اهمیت مراقبت اولیه و محیط تسهیلکننده نقش داشت. او ابتدا در رشته پزشکی تحصیل کرد و تخصص خود را در زمینه اطفال گرفت. تجربه بالینی و مشاهده مستقیم رشد کودکان به او دیدی عملی درباره پیچیدگیهای روانی کودکان داد. در اواخر دهه ۱۹۲۰، وینیکات علاقهمند به روانکاوی شد و مطالعات خود را در این حوزه آغاز کرد. او تحت تأثیر نظریههای فروید و روانکاوان معاصر قرار گرفت، اما رویکردی منحصر به فرد توسعه داد که بر رشد عاطفی کودک، نقش مادر و محیط حمایتی تأکید داشت.
وینیکات بخش عمدهای از حرفه خود را در کلینیکهای کودکان و مراکز روانکاوی گذراند. او با مشاهده کودکان و خانوادهها دریافت که بسیاری از مشکلات روانی ریشه در نقص در تعامل اولیه کودک با والدین دارد. این مشاهدات به شکلگیری مفاهیم زیر انجامید:
- محیط تسهیلکننده (Facilitating Environment)
- اشیاء انتقالی (Transitional objects)
- خود واقعی و خود کاذب (True Self / False Self)
- فضای بالقوه و بازی (Potential space & Playing)
آثار وینیکات معمولاً شامل مقالات کوتاه و کتابهایی است که بعدها گردآوری شدهاند. در ادامه فهرست اصلیترین کتابهای او آورده شده است:
- Playing and Reality (بازی و واقعیت) – 1971
- The Maturational Processes and the Facilitating Environment (فرآیندهای بلوغ و محیط تسهیلکننده) – 1965
- بررسی نقش محیط و مراقب اولیه در رشد روانی کودک، با تأکید بر نظریه «محیط نگهدارنده» (holding environment).
- The Child, the Family, and the Outside World (کودک، خانواده و جهان بیرون) – 1964
- Home Is Where We Start From (خانه جایی است که از آن آغاز میکنیم) – 1986 (منتشر شده پس از مرگ او)
- Through Paediatrics to Psychoanalysis (از اطفال تا روانکاوی) – 1958
- Collected Papers (مقالات گردآوری شده)