عوامل اجتماعی خیانت
خیانت زناشویی یکی از پدیدههای رایج در سراسر دنیاست
نگاهی به وضعیت نهاد خانواده در ایران نشان می دهد که هر چه بیشتر می گذرد تمایل خانوادهها برای عبور از سنت به شکل هسته ی اولیه روابط زن و مرد بیشتر شده است.
مهترین عوامل صعود مساله خیانت را می توان به صورت زیر بررسی کرد:
۱- استقلال اقتصادی زنان :
تغییر الگوهای مشارکت زنان در اقتصاد ایران موجب شده است که بسیاری از زنان به دنبال استقلال و تغییر باشند. اما از سوی دیگر همچنان قوانین حاضر در ایران به خصوص حق طلاق، حق حضانت فرزند، ارثیه و بسیاری از قوانین دیگر همچنان به قوت خود باقی است. بسیاری از زنان در زندگی مشترک به دلیل همین حقوق نابرابر، مجبور به ادامه زندگی می شوند.
اجبار در زندگی نهایتا موجب پیدایش چالشهای اخلاقی میشود. این در واقع نوعی کارکرد قانون است که بسیاری از زنان مجبورند به اجبار تن بدهند و نهایتا مشکل خیانت هم ناشی از همین اجبار است. اما در خصوص مردان این مساله متفاوت است، برعکس در مورد مردان، تمول اقتصادی از یک سو و از سوی دیگر اجازه قانونی داشتن مردان برای چند همسری کار را برای مردان راحت تر کرده است. گاهی بسیاری از مردان به همین دلیل در جامعه زنان را تحت فشار قرار می دهند. به نظر می رسد این امر تنشی جدی را در روابط زنان و مردان در خانوادههای ایرانی ایجاد کرده است.
۲- فرهنگ مردسالار و عدم توجه به نیازهای زنان:
توسعه فرهنگ مردسالار در نهاد جامعه منجر به گسترش نگاهی سنتی در بطن خانواده و حتی در روابط مشترک شده است. در فرهنگ مردسالار، لذت جنسی تنها از آن مرد است. مردان نیازی به توجه به لذت جنسی زنان و ارضای عاطفی و روحی همسر خود نمیبینند. در فرهنگ مردسالار حتی زنان برای ارضای جنسی با همسر وظایفی دارند، اما این مساله به مردان آموزش داده نمی شود.
زنان در پیمان ازدواج، رابطه جنسی را یک وظیفه می دانند نه یک حس متقابل. سردی در روابط جنسی به خصوص از سوی مردان موجب سردی در پایبندی اخلاقی میشود، هر چند که امروزه در ایران، مشاورانی برای روابط زناشویی وجود دارد، اما نگاه مسلط مردسالار به این نوع ارتباط همچنان به قوت خود باقی مانده است و همین امر موجب کشش طرف مقابل برای تجربه جنسی متفاوت می شود. با اینکه عموما تصور بر تمایل تجربه رابطه خارج از ازدواج برای مردان بیشتر است، اما جایگاهی برای زنان در این خصوص در نظر گرفته نمی شود، همین امر یعنی عدم توجه به مسائل عاطفی و نیازهای زنان، روند رشد و تمایل به تجربه رابطه خارج از ازدواج را در زنان بیشتر کرده است.
۳- تضاد میان باورهای مذهبی، قانون و تغییر الگوهای فردی و رفتاری در خانوادهها:
نگاهی به وضعیت نهاد خانواده در ایران نشان می دهد که هر چه بیشتر می گذرد، تمایل خانوادهها برای عبور از سنت بیشتر شده است. به گونه ای که بسیاری از ساختارهای خانوادههای امروز ایران به دلیل تاثیر مسائل روز جهانی، هر چه بیشتر با خانواده سنتی فاصله گرفته است. این فاصله و خلا در بسیاری از خانوادهها به خصوص در روابط زنان با مردان جدی گرفته نمی شود.
قوانین کشور، زنان را به همان صورت سنتی و کلیشه ای در خانواده، تعریف می کند. به همین دلیل بسیاری از زنان در روابط خود دچار تضاد می شوند، از یک سو مجبورند به ازدواجهایی تن بدهند که روابط آنها در نهاد خانواده تعریف شده است و از سوی دیگر با این نوع روابط احساس فاصله می کنند و نمی توانند شخصیت واقعی خود را در این روابط جستجو کنند. همین امر موجب می شود که بسیاری از زنان، به سوی گریز از این نوع روابط باشند و نهایتا منجر به بروز خیانت در میان خانوادهها شود.
۴- فضای مجازی و تاثیر آن بر خانوادهها:
رشد فضای مجازی در چند سال گذشته از یک سو و از سوی دیگر محدود بودن شرایط اجتماعی در ایران، موجب شده است که سطح اجتماع از لایههای زیرین آن متفاوت باشد. با اینکه تاثیر فضای مجازی در همه نقاط دنیا بر روابط فردی و اجتماعی تاثیر گذاشته است، اما در ایران این تاثیر در تحلیل وضعیت اجتماعی ایران شکل دیگری دارد.
از یک سو تبلیغات مذهبی و سنتی و قانون را در سطح داریم و از سوی دیگر ورود فضای مجازی به سطح روابط انسانی است. همین امر موجب تضادی چالشی شده است. فضای مجازی تنها زندگی زنان و مردان در ایران را تحت تاثیر قرار نداده است بلکه تاثیری جهانی است. عدم توجه به این تاثیر و در عین حال سخت گیری در سطح، نهایتا بسیاری از افراد را در روابط فردی و دو طرفه دچار تضاد می کند و همین منجر به شکل گیری روابط مخفیانه در فضای مجازی میشود.
با اینکه عوامل زیادی در این بررسی وجود دارد اما این عوامل به نظر می رسد از اصلیترین دلایل بروز خیانت و سردی در روابط میان افراد در جامعه امروز ایران است.
در گذشته، مساله خیانت مردان تابو نبوده است، اما امروزه تنها به دلیل اینکه زنان هم مرتکب آن می شوند، به نوعی تابو و حساسیت اجتماعی تبدیل شده است. آنچه که مسلم است تا زمانی که تقصیر این روابط به گردن زنان، انداخته شود، همچنان این روند وجود دارد و کمکی به حل مشکلات زناشویی و روابط افراد نمی کند.
عوارض روانی بعد از خیانت
همه خیانتها آثار مخربی بر روی فرد و همسر وی دارد؛ اما خیانت جنسی بدترین نوع خیانت در بین زن و شوهرها است که باعث میشود فرد صدمات روحی و روانی جبرانناپذیری داشته باشد. مثلا اگر شما با بهترین دوست صمیمی همسرتان وارد رابطه جنسی شوید؛ این رابطه، به مراتب آثار مخرب بیشتری از رابطه با یک غریبه به وجود میآورد.
اگر در زندگی مشترک، فرد برای بار اول مرتکب یک خیانت شده باشد، همسر او ممکن است به دلیل عشق و علاقهاش او را ببخشد؛ اما اگر فردی در رابطه بارها دروغ گفته و خیانت کرده است؛ راه بخششی برای او وجود ندارد و این رابطه به بن بست رسیده است.